گنجشكى كه افسون مار است به همه هوسهاى « هما » تن درمىدهد . عشق پيرى او را هرچه شيداتر ، تك‌روتر و تسليم‌تر كرده است . سيد به كار و كاسبىاش نمىرسد ، با همه شراب مىخورد ، اجازه مىدهد كه او لباسهاى هوس‌انگيز بپوشد و به خيابان برود . به تدريج ثروتش را به شكل هداياى گوناگون به پاى هما مىريزد . گرچه هما براى كسب هركدام از اين امتيازات ، ابتدا در برابر اعتراض شديد شوهرش ، هوويش و حتى ديگر آشنايان قرار مىگيرد ، ولى برندهء نهايى اوست كه سلاح دو لبهء هوش و جمال را با قدرت به كار مىبرد . « آهو خانم » در تمام مدت با سكوت و حسرت شاهد اندوهناك ويرانى شوهر و آيندهء كودكان خويش است . او و هما دو روى سكهء زن ايرانى هستند كه در عين‌حال از نظر بىپناهى و بىآتيه بودن باهم وجه مشترك دارند ، يعنى تا وقتى عزيزند كه آب و رنگى دارند و در دل شوهر جا مىگيرند . در فصول پايان كتاب سيد ميران كه تقريبا همه‌چيزش را از دست داده خانه و دكانش را نيز حراج مىكند ، سهمى براى بچه‌ها و آهو خانم ( كه فعلا دور از خانه به حال قهر به‌سر مىبرد ) مىگذارد و با هما به قصد سفرى بىبازگشت به گاراژ مىروند . آهو خانم از ماجرا آگاه مىشود ، يكباره از پوستهء انفعالىاش بدر مىآيد ، خود را به گاراژ مىرساند و سيد ميران را با آبروريزى به خانه مىبرد . سيد ميران منتظر است كه هما نيز به دنبال او به خانه بيايد ، ولى به او خبر مىدهند كه هما بازنخواهد گشت ، هما با رانندهء اتومبيل كه يكى از عشاق سابق اوست شهر را ترك كرده و به دنبال سرنوشت ديگرى رفته است ، در اين فرصت ، وضعى كه بارها عقل سيد ميران به او تلقين مىكرد ، اما عشقش به هما مانع بود ، خود به خود پديد آمده است . هما رفته است و سيد ميران بايد بار يك زندگى درهم شكسته را با كمك آهو خانم كه همچنان مهربان و وفادار است به دوش كشد . گرچه اين رمان گهگاه دستخوش اطناب ملال‌آورى است و بخصوص گفتگوها زير تأثير رمان‌نويسان اروپايى قرن نوزدهم ، آميخته با اساطير و احاديث غرب و شرق است ، و اغلب در حد معلومات گويندگان نيست ؛ اما در ضمن نويسنده در چند خط اصلى موفق بوده است : - سه قهرمان اصلى كتاب كاملا براى خواننده ، آشنا و موجه هستند ؛ اين اطناب حداقل نكتهء ناشناسى در آدمهاى رمان باقى نگذاشته ، آنها كاملا زنده با گوشت و پوست و حس وجود دارند . - در لابلاى داستان چشم‌انداز گويايى از زندگى و تاريخ كشور را در يك شهرستان در زمان سالهاى اثر ترسيم كرده است . در حاشيهء حوادثى كه بر قهرمانان اصلى